ประวัติความเป็นมาของการปลูกเลี้ยงกล้วยไม้


 

สวัสดีค่ะบทความนี้เป็นประวัติของกล้วยไม้นะคะ ว่ากล้วยไม้ที่สวยๆ นี้มีประวัติความเป็นมาอย่างไรบ้าง และเช่นเคยนะคะเนื้อด้านล่างนี้ก็เป็นคำบรรยายที่อยู่ในคลิปวีดีโอนี้นะคะ ถ้าไม่อ่านเนื้อหาก็ดูคลิปวีดีโอเพียงอย่างเดียวก็ได้ค่ะ ดูแล้วก็อย่าลืมกดติดตามวีดีโอเป็นกำลังใจให้เจ้าของคลิปด้วยนะคะ

วันนี้ผู้เรียนจะได้เรียนรู้เกี่ยวกับเรื่องประวัติการปลูกเลี้ยงกล้วยไม้ในประเทศไทย ตลอดจนวิธีการนำกล้วยไม้ไปใช้ประโยชน์ ลักษณะเด่นของกล้วยไม้ และลักษณะทางสัณฐานวิทยาทั่วไปของกล้วยไม้ ตลอดจนวิธีการจัดแบ่งกล้วยไม้ด้วยค่ะ วันนี้เราจะมาเรียนเกี่ยวกับเรื่องประวัติและความเป็นมาของกล้วยไม้ในประเทศไทยนะคะ

ประวัติการปลูกเลี้ยงกล้วยไม้ได้มีการบันทึกไว้ตั้งแต่ช่วงสมัยของขงจื้อ ตอนนั้นได้มีการบันทึกถึงกล้วยไม้ชนิดหนึ่งคือ Cymbidium ensifolium ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของความฉลาด และมีคำกล่าวของจีนไว้ว่า จงวาดรูปต้นไผ่เมื่อมีความโกรธและวาดรูปกล้วยไม้เมื่อมีความสุข ต่อมาประมาณช่วง 300 ปีก่อนคริสต์ศักราช ในทางยุโรป โดย Theophratus ซึ่งเป็นบิดาของวิชาพฤกษศาสตร์ ได้บันทึกเกี่ยวกับพืชชนิดหนึ่ง ที่มีชื่อสกุลว่า Orchis ซึ่งกล้วยไม้ชนิดนี้มีหัวอยู่ได้ดิน ลักษณะของหัวที่อยู่ใต้ดินนั้นมีลักษณะคล้ายกับ Testis หรือว่าอัณฑะนะคะ จึงเป็นที่มาของคำว่า Orchid ในปัจจุบัน

ต่อมาการปลูกเลี้ยงได้มีผู้นำเฟิร์นและไลเคนมาจากทางอเมริกาใต้ มาปลูกเลี้ยงไว้ที่ประเทศอังกฤษ หลังจากนั้นมีต้นกล้วยไม้ชนิดหนึ่งที่ปนมากับเฟิร์นและไลเคน เมื่อปลูกเลี้ยงไปสักพักหนึ่ง ต้นกล้วยไม้ชนิดนั้นก็ออกดอก ทำให้ผู้ที่ปลูกเลี้ยงคือ Mr.William Cattley ตื่นเต้นมาก มีการตั้งชื่อกล้วยไม้สกุลแรกที่มีการปลูกเลี้ยงในอังกฤษว่า Cattleya

ในส่วนของประเทศไทยนั้นกล้วยไม้ได้มีการถูกนำเข้ามาปลูกในสมัยรัชกาลที่ 5 โดย Henry Alabaster หรือต้นสกุลเศวตศิลา เป็นผู้นำเอากล้วยไม้กลุ่มแคทลียาเข้ามาปลูกเลี้ยง ในระยะแรกๆนั้น การปลูกเลี้ยงยังมีอยู่เฉพาะในวงของกลุ่มเจ้านาย และข้าราชบริพารในพระราชวังเท่านั้น ต่อมาในช่วงสมัยรัชกาลที่ 7 การปลูกเลี้ยงกล้วยไม้เริ่มมีเพิ่มมากขึ้น ทำให้บุคคลทั่วๆไป สามารถปลูกเลี้ยงกล้วยไม้ได้

แต่ในระยะแรกๆนั้นกล้วยไม้ยังมีราคาที่ค่อนข้างสูง ต่อมา Dr.Gunnar Seidenfaden ซึ่งเป็นเอกอัครราชทูตเดนมาร์กประจำประเทศไทย ได้พบกับ ศ.เต็ม สมิตินันทน์ ซึ่งเป็นเจ้าหน้าที่ของกรมป่าไม้ในขณะนั้น ทั้งสองท่านได้ออกเดินสำรวจป่าของประเทศไทยกัน สามารถรวบรวมพันธุ์กล้วยไม้ที่พบอยู่ในประเทศไทย เขียนหนังสืออกมาได้คือ Orchid Genera in Thailand ซึ่งมีอยู่ด้วยกัน 14 เล่ม รวบรวมพันธุ์กล้วยไม้ได้มากกว่า 1,000 ชนิด ต่อมาอีกท่านหนึ่งที่ให้ความสำคัญเกี่ยวกับกล้วยไม้ และมีบทบาทในวงการกล้วยไม้ของประเทศไทยมาก คือศาสตราจารย์ระพี สาคริก อาจารย์ถือว่าเป็นบิดาของกล้วยไม้ของประเทศไทย อาจารย์ได้เป็นผู้เริ่มต้นก่อตั้งสมาคมกล้วยไม้ของประเทศไทยขึ้น

จากประวัติของกล้วยไม้ที่เราได้พูดถึงในวันนี้นะคะ ก็ยังเห็นได้ว่า ปัจจุบันนี้กล้วยไม้มีบทบาทต่อสังคมไทยเป็นอย่างมาก นอกจากจะมีความสวยงาม เป็นที่ประทับใจสำหรับผู้ปลูกเลี้ยงแล้ว กล้วยไม้ยังมีมูลค่าทางการส่งออกระดับพันล้านบาทต่อปี ทั้งขายในลักษณะของไม้ตัดดอกและไม้กระถาง มีทั้งผู้ปลูกเลี้ยงที่ปลูกเป็นอาชีพและผู้ปลูกเลี้ยงที่เป็นงานอดิเรก นอกจากนั้นแล้วยังมีอีกหลายๆท่านที่เป็นนักสะสมกล้วยไม้หายาก แล้วก็ปลูกเลี้ยงกล้วยไม้ด้วยความชื่นชอบเป็นพิเศษนะคะ ในส่วนของประวัติเราคงจะมีเนื้อหาคร่าวๆอยู่เพียงเท่านี้ แล้วดิฉันจะได้นำเสนอเกี่ยวกับการปลูกเลี้ยงและเรื่องต่างๆเกี่ยวกับกล้วยไม้ในบทต่อๆไป สำหรับวันนี้ สวัสดีค่ะ