Mesh Plug ทำมือ ผนังหน้าท้องเทียมสำหรับการผ่าตัดรักษาไส้เลื่อน (ชมคลิป)



(หมอ) ไส้เลื่อน มันไม่ใช่ความผิดปกติของลำไส้ มันเป็นความผิดปกติ ของทางที่เปิดอยู่ หรือว่าเปิดผิดปกติ แล้วลำไส้หรือว่าอวัยวะบางส่วน มันไม่ควรจะเข้าไปในทางนั้น เมื่อมันอยู่ผิดที่แล้ว มันก็เลยทำให้เกิดการทำงานผิดปกติ เช่นคนไข้อาจจะมีก้อนหน่วง ๆ จากตรงนั้นขึ้นมา ก็ทำให้รำคาญรบกวนชีวิตประจำวัน ร้ายแรงมากไปกว่านั้นก็คือ... ลำไส้จะถูกอุดตันด้วยพังผืด หรืออะไรขึ้นมา พอลำไส้ถูกอุดตันด้วยพังผืด หน้าที่ของลำไส้เรา เราก็รู้อยู่แล้ว มันก็การที่ทำน้ำย่อย หรือว่าอาหาะอะไรต่าง ๆ ให้ไหลลงมาใช่ไหมครับ ย่อยอาหารดูดซึม พอมันทำหน้าที่ไม่ได้ พวกน้ำย่อย พวกอะไรต่าง ๆ หรือว่าลมที่เรากลืนเข้าไป มันก็จะไปถูกอุดตัน ท้องก็จะอืด บางทีลำไส้ที่ลงไปติดมันตาย ขาดเลือดเราก็ต้องตัดลำไส้ทิ้ง ก็เลยทำให้เกิดโรคเกิดขึ้นมา

โรคไส้เลื่อน คือภาวะที่ลำไส้ เลื่อนออกนอกช่องท้อง ผ่านทางผนังช่องท้องที่บอบบาง ขาดความแข็งแรง เนื่องจากความผิดปกติตั้งแต่เกิด การเสื่อมของผนังช่องท้องตามอายุ แรงดันในช่องท้องสูง จากการยกของหนักเป็นประจำ หรือเกิดขึ้นหลังการผ่าตัดช่องท้อง โดยตำแหน่งที่ลำไส้จะเลื่อน ออกนอกช่องท้องมีหลายแห่ง เช่น บริเวณขาหนีบ สะดือ ผนังหน้าท้อง และรอยแผลผ่าตัด เป็นต้น โรคไส้เลื่อนมักจะพบมากในผู้ชาย แต่ผู้หญิงและเด็ก ก็สามารถเป็นโรคไส้เลื่อนได้

(หมอ) อาการบางคน ก็ไม่มีอาการอะไรเลยนะครับ คือมาถึงก็มีการอุดตันของลำไส้เลย โดยที่คนไข้ไม่รู้ตัว แต่ส่วนที่เราได้เจอบ่อย ๆ ก็คือว่าคนไข้จะมาด้วยเรื่องมีก้อน ก้อนลงมาตรงขาหนีบนี่เลยล่ะ แล้วคนไข้ก็จะคลำได้ตรง ๆ สื่งที่จะบอกชัดเจนคือเวลานอน หรือเวลาที่เราพักผ่อน มันกลับเข้าไม่ได้นะครับ เข้า ๆ ออก ๆ อันนี้ก็เป็นอาการที่คนไข้มาบ่อยที่สุด โดยที่บางคน ก็จะไม่มีปวดไม่มีตึงอะไรเลย ไม่มีการรักษาอย่างอื่น นอกจาการผ่าตัด เพราะฉะนั้นถ้าเราทำผ่าตัด ในช่วงที่ร่างกายพร้อม เวลาพร้อม เราสามารถหยุดงานได้ เราเรียกว่าเป็น Elective urgery มันก็ดีกว่าที่จะปล่อยให้มันออกมาคา แล้วก็ฉุกเฉิน แล้วเราต้องรีบมาทำ แล้วเราไม่ได้เตรียม โดยเฉพาะคนที่มีโรคประจำตัว บางทีต้องกินยาละลายลิ่มเลือด กับไม่ได้หยุดยาละลายลิ่มเลือด พอจะผ่าตัดฉุกเฉินขึ้นมาก็ลำบากแล้ว ต้องหาเกล็ดเลือด หรือต้องหาสารบางอย่าง ที่ทำให้เลือดแข็งตัวมาให้ ก็จะทำให้มีปัญหานะครับ เพราะฉะนั้นเราก็ยังแนะนำเหมือนเดิม ปัจจุบันถ้าเกิดว่ามีเวลา เราก็ผ่าตัด นัดผ่าตัดให้เป็นเคสที่เราเตรียมให้พร้อม แล้วก็ผ่าตัด การรักษาใส่เลื่อนก็มีผ่าตัดอย่างเดียว จะไปใส่กางเกงให้มันรัด ๆ มันก็สบายขึ้น แต่ว่ามันก็ไม่ได้ช่วยให้มันหายไป บางคนยิ่งทำให้มันช้าซะอีก ไม่ได้มารักษาทำให้มีปัญหามากขึ้น

ภาควิชาศัลยศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล ได้ทำการวิจัยและคิดค้น Tailor-made Mesh Plug Herniorrhaphy เป็น Mesh ที่ตัดเย็บขึ้นเอง สำหรับการผ่าตัดรักษาไส้เลื่อน เพื่อเสริมให้ผนังหน้าท้องมีความแข็งแรง และลดโอกาสที่จะทำให้เกิดไส้เลื่อนซ้ำขึ้นได้

(หมอ) หลัง ๆ นี้เราก็ต้องใช้ สิ่งที่เขาเรียกว่าเป็น Mesh ก็จะใช้ศัพท์ว่าผนังหนังท้องเทียมก็ได้ มันก็จะเป็นตาข่ายที่เป็นโครง แล้วก็จะวางไปกั้น ถ้าเป็นชนิดไส้เลื่อนชนิดที่ไม่มีถุง เราก็เอาถุงอวัยวะกลับเข้ามา แล้วเราก็เอาโครงไปกั้นไว้ แล้วก็เย็บเข้าไป ที่ผมพัฒนานวัตกรรม ก็เป็นเรื่องของรูปแบบในการเย็บ Mesh เพื่อจะทำมาแล้วใช้ง่าย แล้ว 1 อันพอเราเอามาเย็บจริง ๆ ถ้าเราหาขนาด Mesh ที่พอดี ๆ แทนที่เราจะต้องมาตัดแล้วทิ้งเป็นชิ้น เราอาจจะตัดแล้ว ทำเป็นแพ็กเกจไว้เลย เพราะฉะนั้น Mesh พอดี ๆ เราจะสามารถประหยัดใช้ได้ เช่น 2 Mesh ใช้ได้ 1 อัน 3 อันเอามาทำได้ 1 อัน อะไรอย่างนี้ เพราะฉะนั้นก็จะช่วยประหยัดค่าใช้จ่าย โดยที่ประสิทธิภาพก็ไม่ได้หย่อนไปกว่า ของที่ทำมาจากเมืองนอกนะครับ ซึ่งอันนี้เราก็มีการศึกษา ก็ตีพิพม์ใน Asian Journal of Surgery ว่า... สิ่งที่เราทำกับสิ่งที่ต่างประเทศทำมา เอามาใช้ก็ไม่มีความแตกต่าง ในเรื่องภาวะแทรกซ้อนนะครับ ในเรื่องผลของการรักษา

หลังจากการนำ Tailor-made Mesh Plug ไปใช้ในการผ่าตัดจริง ได้มีการวิจัยเกี่ยวกับ ผลการักษของนวัตกรรมนี้ และผ่านการรับรอง จากคณะกรรมการจริยธรรมการวิจัยในคน ของคณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล

(หมอ) ก่อนเราทำการวิจัย เราก็จะต้องขออนุญาต ว่าจะพิจารณาแล้ว ซึ่งของเรา เราไม่ไม่ได้สร้างวัสดุใหม่ เราทำรูปแบบให้มันดีขึ้น แล้วก็อาจจะมีประสิทธิภาพมากขึ้นนะครับ เพราะฉะนั้นมันก็จะเหมือน ตัวที่มันมีอยู่แล้ว เพียงแต่ว่าใช้ง่ายขึ้น เพราะฉะนั้น มันก็เป็นโครง ร่างกายก็จะโตเข้ามา ภาวะติดเชื้อก็มีได้ ในการใช้วัสดุแปลกปลอม แต่ที่เราทำการศึกษามา เราก็ไม่เจอภาวะติดเชื้อ ในตัวที่เราทำขึ้นมาเองนะครับ แล้วก็ค่อนข้างน้อยนะครับ หลัง ๆ เราก็ใช้ยาปฏิชีวนะก่อน เพื่อป้องกันแค่ครั้งเดียวนะครับ ประมาณครึ่งชั่วโมงหรือระหว่างก่อน พอให้ดมยาเสร็จ เราก็ให้ยาปฏิชีวนะ 1 ครั้ง แล้วก็เราก็ใส่วัสดุนี้เข้าไป ร่างกายก็เจริญเติบโตคลุม หลัง ๆ ก็จะเป็นเนื้อเดียวกัน ก็มีความปลอดภัยค่อนข้างสูงนะครับ