การเรียนรู้จากความกระตือรือร้น


 

การเรียนรู้เกิดขึ้นเมื่อเราได้รับข้อมูลใหม่ ๆ และเชื่อมโยงมันเข้ากับความทรงจำที่มีอยู่ เมื่อเรารู้สึกตื่นเต้นหรือกระตือรือร้น สมองของเราจะสามารถจดจำข้อมูลเหล่านั้นได้ดียิ่งขึ้น ในการทดลองอันโด่งดังชิ้นหนึ่ง นักจิตวิทยาชาวอเมริกัน ฮานส์ เบรเทอร์ ได้ทำการสแกนสมองของกลุ่มผู้ติดโคเคน ด้วยเครื่องมือเอ็มอาร์ไอ เขาพบว่าเมื่อยาเสพติดเริ่มออกฤทธิ์ ส่วนหนึ่งของสมองที่เรียกว่า นิวเคลียส แอคคัมเบนท์จะเริ่มทำงาน นักวิทยาศาสตร์ชาวเยอรมันก็เคยทำการทดลองในทำนองเดียวกัน โดยใช้กลุ่มชายหนุ่มกับรูปรถพอร์ช และพบว่ารูปรถสปอร์ตสามารถกระตุ้น ให้สมองส่วนเดียวกันนั้นทำงาน แต่เมื่อนักวิจัยเปลี่ยนไปใช้รูปรถยี่ห้อไดฮัทซึ กลับไม่มีปฏิกิริยาตอบสนองจากสมองส่วนนั้น เมื่อเราคาดการณ์ว่าจะมีสิ่งดี ๆ เกิดขึ้น สมองจะหลั่งสารโดปามีนและเอนดอร์ฟิน ซึ่งเป็นสารแห่งความสุข และสารส่งผ่านเส้นประสาทอื่น ๆ ออกมา ในขณะที่โดปามีนและเอนดอร์ฟินทำให้เรารู้สึกมีความสุข สารอื่น ๆ จะส่งข้อมูลจากจุดเอ ไปยังจุดบี กระบวนการนี้เองที่ทำให้เราเกิดการเชื่อมโยงข้อมูล จากภายนอกเข้ากับความทรงจำที่มีอยู่ และเกิดเป็นการเรียนรู้ อย่างไรก็ตาม ใช่ว่าทุกอย่างจะสามารถช่วยกระตุ้นให้เกิดการเรียนรู้ ตัวอย่างเช่นการช้อปปิ้งอาจทำให้เรามีความสุข แต่นักประสาทวิทยาชาวเยอรมัน แมนเฟร็ด สปิตเซอร์ กลับค้นพบว่ามันทำให้เรามีความสุข ได้เพียง 12 วินาทีเท่านั้น หลังจากนั้นระดับโดปามีนจะลดลง และเราต้องการซื้อของมากขึ้น เพื่อกระตุ้นให้ระดับสารเคมีเพิ่มสูงขึ้นอีกครั้ง นี่เป็นเพราะสมองของเรา หลั่งสารส่งผ่านเส้นประสาทออกมา เมื่อเราคาดหวังถึงสิ่งดี ๆ แต่เมื่อเราได้มันมา ระดับโดปามีนจะลดลง ส่งผลให้การส่งผ่านข้อมูลลดลงตามไปด้วย ดังนั้นการได้สิ่งของใหม่ ๆ มาครอบครอง จึงไม่ได้ทำให้เรามีความสุข หรือทำให้เราจดจำสิ่งต่าง ๆ ได้ดีขึ้น ในทางกลับกัน หากเรารู้สึกตื่นเต้น หรือประหลาดใจกับบางอย่างเป็นระยะเวลานาน เราจะรู้สึกมีความสุขและสามารถเรียนรู้ได้ดีขึ้น ตัวอย่างเช่น เมื่อเรารู้สึกตื่นเต้นกับการวางแผนไปเที่ยวกับเพื่อน หรือเมื่อเราได้พบปะพูดคุยกับคนที่น่าสนใจ สมองของเราจะหลั่งสารส่งผ่านเส้นประสาทออกมาในปริมาณมาก และเราจะเริ่มบันทึกทุกอย่างรอบตัวอย่างละเอียด เซลล์ประสาทจะเริ่มดึงชุดข้อมูลเก่า ๆ จากส่วนความจำระยะยาวเข้ามาประกอบ เพื่อสร้างประสบการณ์อันน่าจดจำ คล้ายกับว่าสมองได้เปิดระบบการเรียนรู้แบบติดจรวด นักประสาทวิทยา ศาสตราจารย์ดอกเตอร์ฮิวเธอร์ ยังอธิบายอีกว่า เด็กเล็ก ๆ สามารถเรียนภาษาหลายภาษาไปพร้อมกับสิ่งอื่น ๆ ก็เพราะพวกเขารู้สึกตื่นเต้นกับทุก ๆ อย่าง เด็กส่วนใหญ่จะรู้สึกตื่นเต้นกับทุก ๆ อย่าง จนกระทั่งถูกผู้ปกครอง หรือโรงเรียนจำกัดความสนใจให้แคบลง เมื่อเราต้องนั่งเรียนภาษาในห้องเรียนอันแสนน่าเบื่อ ตอนอายุ 35 เราจะรู้สึก ไม่ตื่นเต้นกับสิ่งรอบ ๆ ตัวอีกต่อไป ดังนั้นเราจึงแทบจะไม่ได้เรียนรู้อะไรเพิ่มเติม ฮิวเธอร์เชื่อว่าหากชายชาวจีนอายุ 75 ตกหลุมรักหญิงชาวอังกฤษอายุ 65 เขาก็จะสามารถเรียนภาษาอังกฤษได้อย่างรวดเร็ว ถ้าคุณสามารถหาทางเรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ ได้ด้วยความตื่นเต้น สารเคมีที่ถูกหลั่งออกมาในสมอง จะสามารถทำให้คุณรู้สึกมีความสุขได้นานกว่า ผลจากการเสพยาหรือการช้อปปิ้ง ดูเหมือนว่าไม่เพียงแต่ความสุข และการเรียนรู้จะเกิดขึ้นในบริเวณเดียวกันของสมอง แต่มันยังส่งเสริมกันและกันอีกด้วย คุณเคยมีประสบการณ์แบบนี้หรือไม่? การเรียนรู้สามารถเกิดขึ้นจากความกระตือรือร้นใช่หรือไม่? หรือเราสามารถเรียนรู้ได้โดยไม่ต้องอาศัยความชอบ หรือความสนใจใดๆ

 

เนื้อหาด้านบน นำมาจากคำบรรยายของคลิป Youtube นะครับ ถ้าชอบก็อย่าลืมกดตามด้วยครับผม