หลักการในการคัดเลือกพ่อแม่พันธุ์กล้วยไม้


 

สวัสดีค่ะทุกคนอีกครั้งนะคะ คนที่ต้องการจะปลูกกล้วยไม้ ในบทความนี้จะนำหลักการในการคัดเลือกพ่อแม่พันธุ์กล้วยไม้นะคะ และเช่นเคยคือเนื้อด้านล่างนี้ก็เป็นคำบรรยายที่อยู่ในคลิปวีดีโอนี้นะคะ ถ้าไม่อ่านเนื้อหาก็ดูคลิปวีดีโอเพียงอย่างเดียวก็ได้ค่ะ ดูแล้วก็อย่าลืมกดติดตามวีดีโอเป็นกำลังใจให้เจ้าของคลิปด้วยนะคะ

สำหรับกล้วยไม้นี้ หลายท่านอาจจะนึกว่า ทำไมธรรมชาติถึงรังสรรค์ให้กล้วยไม้สวยงามขนาดนี้ จริงๆ แล้วกล้วยไม้เหล่านี้ เป็นพันธุ์ลูกผสมที่ได้มาจากฝีมือของมนุษย์ทั้งนั้น วันนี้เราจะมาดูขั้นตอนในการปรับปรุงพันธุ์ และวิธีการคัดเลือกพ่อแม่พันธุ์ ที่จะนำมาใช้ในการปรับปรุงพันธุ์ ให้ได้กล้วยไม้ที่สวยงามอย่างที่ท่านเห็นในปัจจุบันนี้ เราจะมาดูรายละเอียดกันค่ะ

การปรับปรุงพันธุ์กล้วยไม้ เป็นงานที่ท้าทายสำหรับนักปรับปรุงพันธุ์เป็นอย่างยิ่ง ว่าเราจะได้ลูกผสมออกมาหน้าตาเป็นอย่างไรนะคะ จากการที่เราได้เรียนรู้ถึงเทคนิคในการปรับปรุงพันธุ์ไปแล้ว ว่ามีปัจจัยใดบ้างที่จะไปมีผลต่อความสำเร็จในการปรับปรุงพันธุ์พืชนะคะ

ในครั้งนี้เราก็จะมาดูถึงว่า หลักการในการคัดเลือกพันธุ์พ่อแม่นั้น จะพิจารณาได้จากอะไรบ้าง ในการปรับปรุงพันธุ์กล้วยไม้นะคะ เริ่มแรก นักปรับปรุงต้องมีจินตนาการที่ดีก่อนนะคะ ว่าอยากจะเห็นลูกผสมที่ได้ออกมาหน้าตาเป็นอย่างไรนะคะ แล้วก็ไปพิจารณาหาต้นแม่และต้นพ่อที่มีโอกาสที่จะให้ลักษณะเป็นไปตามที่เราต้องการได้นะคะ เช่น เราอาจจะต้องการกล้วยไม้ดอกขนาดใหญ่ สีแดง บานทน แต่ในสภาพธรรมชาติที่เราเจอนะคะ มีดอกสีแดงก็จริง แต่ดอกมีขนาดเล็ก แต่มีกล้วยไม้อีกชนิดหนึ่ง สีเหลืองหรือสีขาว ที่มีดอกขนาดใหญ่ แต่ทรงดอกอาจจะไม่สวย การเรียงช่อ ดอกบางช่ออาจจะห่าง เราก็อาจจะเอากล้วยไม้ 2 ชนิดนี้มาปรับปรุงพันธุ์ มาผสมพันธุ์กันนะคะ เพื่อคาดหวังว่าจะได้ดอกกล้วยไม้ชนิดใหม่ ดอกใหญ่สีแดง การเรียงช่อดอกดี ดอกมีลักษณะที่น่าสนใจ

ทีนี้เราก็ต้องจินตนาการก่อน ว่าเราจะเอาลักษณะอะไรมารวมกัน ในบางครั้งนักปรับปรุงพันธุ์อาจจะสนใจว่า ทำอย่างไรจะให้ดอกกล้วยไม้จะมีกลิ่นหอม เราก็ต้องไปเสาะแสวงหาพ่อหรือแม่ไม้ทีมีกลิ่นหอม โดยหลักการทั่วไป ต้นที่จะใช้เป็นพ่อพันธุ์มักจะเป็นต้นที่มีสีสันสดใส มีลักษณะดี เด่น บางประการ หรือในกรณีที่เราต้องการกล้วยไม้ที่มีกลิ่นหอม เราก็จะเลือกพ่อพันธุ์ที่มีกลิ่นหอม ไม่ใช่แม่พันธุ์ที่มีกลิ่นหอม เลือกพ่อพันธุ์ต้นที่จะนำมาใช้เป็นต้นที่ให้เป็นเกสรเพศผู้นั้น จะเป็นต้นที่มีกลิ่นหอม หรือเป็นต้นที่มีสีสันสดในะคะ

ส่วนใหญ่ต้นแม่จะมีลักษณะที่ดี ก็คือ อาจจะมีดอกขนาดใหญ่ แข็งแรง สีสันอาจจะยังไม่งดงามมากนัก แต่มีลักษณะของโครงสร้างของดอกที่ดี เราก็จะมีการเติมสีของต้นพ่อ หรือกลิ่นของต้นพ่อเข้าไปให้นะคะ อันนั้นก็จะเป็นลักษณะในการพิจารณาโดยทั่วๆไปนะคะ

นอกจากนั้นแล้วนะคะ ให้เราพิจารณาถึงขนาดของดอกกล้วยไม้นะคะ ไม่ใช่ว่าเราเอาดอกกล้วยไม้ที่มีขนาด 5 เซนติเมตร มาผสมกับดอกกล้วยไม้ที่มีขนาด 10 เซนติเมตร แล้วลูกจะออกมาได้ 7.5 เซนติเมตร ไม่ใช่นะคะ โดยส่วนใหญ่แล้ว ขนาดของดอก จะเป็นลักษณะของเอาพ่อกับแม่ คูณกัน แล้วถอดสแควร์รูทนะคะ ก็คือขนาดจะค่อนข้างไปทางเล็ก มากกว่าไปทางใหญ่นะคะ

เพราะฉะนั้น ก็จะเป็นส่วนหนึ่งที่จะทำให้ว่า กล้วยไม้ของเรามักจะมีการผสมกลับ ไม่ใช่แค่เพียงผสมเพียงชั้นเดียวนะคะ จะมีการผสมเป็นสองชั้นสามชั้น หรือมากกว่านั้นนะคะ เพื่อจะเป็นการรวมเอาลักษณะดีๆหลายๆลักษณะ เข้าไปอยู่รวมกันนะคะ อันนี้ก็จะเป็นลักษณะที่ผู้ทำการปรับปรุงพันธุ์กล้วยไม้จะต้องคำนึงถึงด้วยนะคะ หรือในบางครั้งนะคะ

นอกเหนือจากสิ่งที่ดิฉันได้พูดมาแล้วว่าดอกหรือสีสันมีขนาดใหญ่นะคะ การใช้ลักษณะที่ดีของการเจริญเติบโตของแหล่งที่แตกต่างกันนะคะ เช่น ปัจจุบันนี้ก็มีนักปรับปรุงพันธุ์กล้วยไม้ โดยเฉพาะกลุ่มซิมบิเดียมมีความสนใจที่จะปรับปรุงพันธุ์ให้ได้ซิมบิเดียมทนร้อน ก็จะมีการเอาซิมบิเดียม ซึ่งตามปกติซิมบิเดียมโดยทั่วไปที่เราเห็นกันนั้น จะเป็นซิมบิเดียมที่เจริญเติบโตได้ดีบนพื้นที่สูงนะคะ ต้องการอากาศเย็น ชักนำให้เกิดการออกดอก แต่เราอยากจะเอาซิมบิเดียมเหล่านั้น มาปลูกบนพื้นที่ราบของเชียงใหม่หรือที่กรุงเทพให้ได้นะคะ เราก็ต้องเอาพันธุ์ซิมบิเดียมที่สามารถเจริญเติบโตได้ที่เขตร้อน ไม่ว่าจะเป็นที่เชียงใหม่ หรือพื้นราบที่กรุงเทพ มาใช้ในการผสมพันธุ์นะคะ อันนี้ก็จะทำให้ได้ลักษณะลูกผสม ที่เจริญเติบโตได้ง่ายขึ้นกว่าเดิมนะคะ อันนี้ก็จะเป็นอีกลักษณะหนึ่งที่เราจะพบได้นะคะ ตามที่ได้กล่าวไปแล้วนะคะ

อันนี้เป็นบทเรียนสั้นๆนะคะ ที่กล่าวถึงวิธีการปรับปรุงพันธุ์กล้วยไม้อย่างง่ายๆนะคะ และหลักการในการคิดว่า ถ้าเราจะสร้างลูกผสมใหม่ออกมา เราควรจะพิจารณาถึงอะไรบ้างนะคะ อันนี้ก็เป็นบทเรียนสั้นๆนะคะ ที่จะทำให้ผู้เรียนได้แนวคิดนะคะว่า ในการปรับปรุงพันธุ์กล้วยไม้นั้น ควรจะคำนึงถึงอะไรบ้างนะคะ