อาการปวดหัวแต่ละแบบบอกสาเหตุและโรคอะไรบ้าง (มีคลิป)



คำบรรยายคลิปด้านล่างนี้จ้า ถ้าใครไม่อยากอ่านก็ดูแต่คลิปก็ได้นะ

ปวดศีรษะก็สามารถแบ่งได้เป็น 2 กลุ่มใหญ่ๆ ตามระยะเวลาของการเกิดอาการ อันแรกคือ ปวดศีรษะเรื้อรัง เรื้อรังในทีนี้คือ เป็นมาหลายๆ เดือน จนถึงเป็นปี กับกลุ่มที่เป็นปวดศีรษะฉับพลัน คือเป็นมาไม่นาน ในระยะเวลาไม่กี่ชั่วโมงจนถึงวัน อันนี้มีความสำคัญ เพราะว่ามักจะมีสาเหตุที่ต้องแยก และเป็นสาเหตุที่ร้ายแรงออกไป เช่น การติดเชื้อในเยื่อหุ้มสมอง หรือปวดศีรษะอันเนื่องมาจาก มีความดันในกะโหลกศีรษะสูงฉับพลัน อันเนื่องมาจากมีหลอดเลือดสมองแตกทันที

แน่นอนปวดศีรษะที่เป็นเรื้อรังมาเป็นปี โอกาสที่จะมีโรคที่ร้ายแรงนี่มันจะยาก เพราะคนสามารถทนมาอยู่ได้เป็นปี โดยที่ไม่เกิดอะไรขึ้นในระยะเวลาเป็นปี มีแต่แค่อาการปวดศีรษะ ก็ย่อมมักจะเป็นปวดศีรษะ ชนิดที่เราเรียกว่า Primary Headache คือปวดศีรษะที่แนวโน้มคือ ใช้ภาษาชาวบ้านคือ ไม่ร้ายแรง แต่ถ้าปวดศีรษะ เกิดขึ้นในช่วงระยะเวลาไม่นาน เช่น ปวดทันที [เสียงปรบมือ] อย่างนี้ อันนี้ถือว่าเป็นปวดศีรษะซึ่ง ต้องให้ความสำคัญ มักจะเป็นปวดศีรษะ อันเนื่องมาจากโรคของหลอดเลือด เช่น หลอดเลือดในสมองแตกขึ้นมา อันนี้มันจะปวดศีรษะแบบทันทีทันใด ฉับพลันมาก

ตำแหน่งของอาการ ตำแหน่งของอาการก็เป็นตัวบอกว่า รอยโรคมันควรจะอยู่ หรือรูปแบบของของการปวดศีรษะ มันควรจะเป็นโรคไหน ยกตัวอย่างตำแหน่งของอาการปวดศีรษะไมเกรน ซึ่งเป็นตำแหน่งที่ค่อนข้าง จะบอกว่าจำเพาะและคลาสสิก คือตำแหน่งที่ปวดรอบเบ้าตา ขมับ หน้าผาก และตำแหน่งนี้สามารถย้ายข้างได้ คือเป็นขวาสลับซ้ายได้ โดยทฤษฎีของไมเกรนนี่มันเป็นภาวะที่ ไวต่อสิ่งเร้าหรือสิ่งกระตุ้นได้ง่าย แล้วทำให้เกิดสัญญาณอาการปวด ส่งผ่านมาตามเส้นประสาทสมองคู่ที่ 5 กับหลอดเลือดที่อยู่ข้างๆ กัน ทำให้เกิดสัญญาณการปวด ในตำแหน่งต่างๆ เกิดขึ้น อันนี้ก็เป็นอันหนึ่ง ในขณะที่ถ้าเป็นปวดศีรษะจากความเครียด ภาษาอังกฤษเราเรียกว่า Tension Headache ภาษาไทยอาจจะแปลว่า คล้ายๆ เหมือนปวดศีรษะจาก กล้ามเนื้อรอบศีรษะมันหดรัดตัว เพราะฉะนั้น ตำแหน่งที่เขาปวดก็จะเป็นรอบหัว ทั่วๆ หัว จะตื้อๆ เหมือนหัวไม่โล่ง จะไม่ค่อยโยกย้ายข้าง หรือตำแหน่งปวดศีรษะที่แบบ ไม่มีตำแหน่งที่ชัดเจน คือทั่วหัวทั้งหมด แล้วก็ดูรุนแรง คลื่นไส้อาเจียน เห็นภาพซ้อนอย่างนี้ นอนแล้วแย่ลง อันนี้ก็ต้องนึกถึงภาวะที่มี ความดันในกะโหลกศีรษะสูง เพราะเวลาสูงนี่มันไม่เลือกข้างใดข้างหนึ่ง มันสูงทั่วๆ ที่เหลือก็จะเป็นกลุ่มเหมือน เราเรียกว่าอาการร่วม อาการร่วม เช่น มีคลื่นไส้อาเจียนร่วมด้วยไหม มีแขนขาอ่อนแรงร่วมด้วยไหม มีตาพร่ามัว หรือเห็นภาพซ้อน เกิดขึ้นหรือเปล่า ซึ่งอันนี้เป็นอาการทางระบบประสาท แล้วก็เช่น อาการอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น มีไข้ไหม ถ้ามีไข้ร่วมกับปวดศีรษะ อันนี้ต้องเป็นปวดศีรษะที่ไม่ธรรมดา ไม่ใช่ปวดศีรษะแบบ เครียด ไมเกรน อย่างนี้มันไม่มีไข้ คือถ้ามีไข้ก็ต้องนึกถึงว่า หนึ่งอาจจะเป็นไข้หวัดธรรมดา ก็สามารถปวดศีรษะได้ เพราะปวดศีรษะอันเนื่องมาจากไข้สูง หรือถ้าปวดศีรษะอันนี้เป็นของที่มันดูรุนแรง คือเป็นเยื่อหุ้มสมองอักเสบ จากการติดเชื้อในสมอง อันนี้ก็ต้องแยกไปตามลักษณะของอาการ โดยคนส่วนใหญ่ถ้าไม่แน่ใจว่า ตัวเองปวดศีรษะแล้วเป็นจากอะไร ไปพบแพทย์จะปลอดภัยกว่า เพราะว่าเวลาปวดศีรษะถ้าเป็นพอสมควร แล้วมันมีภาวะแทรกซ้อนเกิดขึ้น บางทีมันจะนำไปสู่ภาวะความพิการถาวร คือโดยสรุปง่ายๆ คือ การดูคนไข้ปวดศีรษะ ต้องอาศัยประวัติเป็นสำคัญ แล้วใช้ประวัติหลายๆ แง่มุม เป็นองค์ประกอบแล้วประมวล ภาพรวมของประวัติว่า เขาควรจะมีปัญหา อยู่ในสมองหรือไม่มี แล้วเป็นปวดศีรษะประเภทไหน แล้วก็นำไปสู่การตรวจร่างกาย โดยละเอียดต่อไปว่า เขาควรจะเป็นโรคอะไร ซึ่งการรักษาตั้งแต่เริ่มต้น หรือการวินิจฉัยให้ได้ข้อมูลที่ชัดเจน มันดีกว่าการปล่อยทิ้งไว้