หน้าที่ของตับ และ การทำงานของตับ



 

ในร่างกายของคุณมีโรงงาน น้ำหนักราว ๆ 1.4 กิโลกรัม และทำงานต่อเนื่อง 24 ชั่วโมง นี่คือตับของคุณ อวัยวะที่มีน้ำหนักมากที่สุด และเป็นหนึ่งในอวัยวะที่สำคัญที่สุดด้วย โรงงานแห่งนี้ทำหน้าที่ทั้ง เป็นโกดังเก็บสินค้า เป็นศูนย์กลางทางการผลิต เป็นโรงงานแปรรูปในเวลาเดียวกัน หน้าที่แต่ละอย่างนี้ยังเกี่ยวเนื่อง กับงานย่อย ๆ ที่สำคัญอีกมากมาย เสียจนถ้าไม่มีตับ ร่างกายของเราก็จะหยุดทำงาน หน้าที่หลักอย่างหนึ่งของตับ คือ กรองเลือดในร่างกาย ซึ่งเลือดที่ว่านี้มาจาก 2 แหล่ง ได้แก่ หลอดเลือดแดงตับ ที่นำเลือดส่งตรงมาจากหัวใจ และ หลอดเลือดดำที่เข้าตับ ที่ลำเลียงเลือดมาจากลำไส้ ระบบลำเลียงทั้งสองนี้ นำสารอาหารมาสู่ตับ ซึ่งตับคัดแยก แปรรูป และ จัดเก็บ ด้วยความช่วยเหลือจากโรงงานแปรรูปขนาดเล็ก นับพันหน่วยภายในตับ ที่เรียกว่า กลีบย่อย ระบบไหลเวียนเลือดนี้ยังนำออกซิเจน ซึ่งจำเป็นต่อการทำงานของตับมาให้ด้วย เลือดที่มาจากลำไส้ มีทั้ง คาร์โบไฮเดรต ไขมัน วิตามินและสารอาหารต่าง ๆ ที่ละลายอยู่ในเลือด จากอาหารที่คุณรับประทาน สารอาหารเหล่านี้ถูกแปรรูปด้วยกระบวนที่ต่างกันไป ในกรณีคาร์โบไฮเดรต ตับจะย่อยคาร์โบไฮเดรต แล้วเปลี่ยนเป็นน้ำตาล เพื่อเป็นแหล่งพลังงานสำหรับร่างกาย เมื่อตับส่งเลือดกลับสู่ร่างกาย บางครั้ง ถ้าร่างกายมีสารอาหารเหลือใช้ ที่ยังไม่ต้องใช้ในขณะนั้น ในกรณีนี้ ตับจะดึงบางส่วนกลับมา เก็บสะสมไว้ในตับ คลังสำรองนี้ทำหน้าที่คล้ายตู้เสบียง เผื่อร่างกายอาจจำเป็น ต้องใช้สารอาหารในอนาคต แต่ว่าเลือดที่เข้าสู่ตับนี้ ไม่ได้มีแต่สารที่เป็นประโยชน์เท่านั้น แต่อาจมีสารพิษและผลพลอยต่าง ๆ ที่ร่างกายนำมาใช้ไม่ได้ด้วย ตับจะเฝ้าระวังสารพิษเหล่านี้อย่างเข้มงวด เมื่อตับเจอสารที่ไม่มีประโยชน์หรือเป็นพิษ ตับจะเปลี่ยนสารพิษนั้นให้เป็น สารที่ไม่เป็นอันตรายต่อร่างกาย หรือแยกสารพิษนั้นออกมา แล้วขับออกผ่านทางไตและลำไส้ แน่นอนว่า เราคงไม่เรียกตับว่าเป็นโรงงาน หากไม่ได้ผลิตสิ่งต่าง ๆ ด้วย ตับสร้างสารมากมาย ตั้งแต่โปรตีนในเลือด ที่ใช้ลำเลียงกรดไขมัน และช่วยสร้างลิ่มเลือด ไปจนถึงคอเลสเตอรอล ที่ช่วยร่างกายในการสร้างฮอร์โมน ตับยังสร้างวิตามินดี และสารที่ช่วยในกระบวนการย่อยอาหารอีกด้วย แต่สารที่ตับสร้างที่สำคัญที่สุดชนิดหนึ่ง คือ น้ำดี คล้ายโรงบำบัดของเสียที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ตับใช้เซลล์ตับ เปลี่ยนของเสียที่เป็นพิษ ให้เป็นของเหลวสีเขียวรสขม น้ำดีที่ตับผลิตจะไหล ไปยังอวัยวะกักเก็บใต้ตับ เรียกว่า ถุงน้ำดี ก่อนที่จะค่อยๆ ไหลไปยังลำไส้ เพื่อช่วยย่อยไขมัน ฆ่าเชื้อจุลชีพ และต้านฤทธิ์กรดส่วนเกินจากกระเพาะอาหาร น้ำดียังช่วยขับสารพิษ และผลพลอยได้ต่าง ๆ จากตับ ออกจากร่างกายอีกด้วย อย่างที่คุณได้เห็นไป ตับเป็นโรงงานที่ทรงประสิทธิภาพ ทำหน้าที่หลากหลายที่เกื้อหนุนกันและกัน แต่ระบบที่ซับซ้อนเช่นนี้ จะทำงานราบรื่นอยู่เสมอได้ ก็ด้วยการรักษาตับให้แข็งแรง ไม่ต้องกำจัดสารพิษ จนเกินขีดความสามารถ และนี่เป็นโรงงานที่เรายอมปิดตัวลงไม่ได้

 

เนื้อหาด้านบน นำมาจากคำบรรยายของคลิป Youtube นะครับ ถ้าชอบก็อย่าลืมกดตามด้วยครับผม