ตำนานฟาโรห์ ผู้ยิ่งใหญ่ที่โลกไม่มีวันลืม



 

เมื่อสามพันห้าร้อยปีก่อนที่อียิปต์ ฟาโรห์ผู้สูงศักดิ์ตกเป็นเหยื่อการประทุษร้าย แต่ไม่ใช่การทำร้ายร่างกาย เพราะกษัตริย์สิ้นพระชนม์ไป 20 ปีแล้ว มันเป็นการทำร้ายประวัติศาสตร์ เป็นการพิพากษาให้ลบคนนั้นไป จากความทรงจำ มีคนทุบทำลายอนุสาวรีย์ ใช้สิ่วพยายามสกัดลบพระนาม และภาพฟาโรห์ออกจากประวัติศาสตร์ ฟาโรห์องค์นี้คือใคร และสาเหตุคืออะไร เรื่องสำคัญคือ ฟาโรห์ฮัตเชปซุตเป็นผู้หญิง ตามปกติแล้วไม่ควรทรงได้เป็นฟาโรห์ แม้กฎหมายอนุญาตให้ผู้หญิง เป็นกษัตริย์ได้ แต่มันขัดกับความเชื่อสำคัญบางข้อของอียิปต์ ข้อแรกคือฟาโรห์ถือเป็นร่างทรง ของเทพฮอรัสซึ่งเป็นชาย ข้อสอง การรบกวนธรรมเนียมการปกครอง โดยผู้ชาย เป็นการท้าทายอย่างรุนแรงต่อมะอาต ที่แปลว่า “ความจริง” แสดงถึงความเชื่อ ในระเบียบและยุติธรรม ซึ่งสำคัญต่อชาวอียิปต์ ฮัตเชปซุตพยายามปรับตัวให้เข้ากับ ความเชื่อที่โยงระเบียบและระบบ สืบทอดผู้ปกครองทางชื่อตำแหน่ง ทรงใช้พระนามมะอาตคาเร บางครั้งก็เรียกตัวเองว่า ฮัตเชปสุ ใช้คำลงท้ายแบบชื่อผู้ชาย แต่บางคนก็ยังไม่ยอมรับอย่างสนิทใจ บางทีคนที่ลบภาพฮัตเชปซุตอาจทำ เพื่อให้โลกลืมสิ่งที่รบกวนมะอาต อียิปต์จะได้กลับมาสมดุลอีกครั้ง นอกจากนี้ ฮัตเชปซุตยังไม่ใช่ ผู้สืบบัลลังก์อย่างชอบธรรม แต่เป็นผู้สำเร็จราชการ ตามธรรมเนียมตำแหน่งกษัตริย์อียิปต์ สืบทอดจากพ่อสู่ลูก จากธัตโมเซที่หนึ่ง ไปสู่พระโอรส ธัตโมเซที่สอง สวามีของฮัตเชปซุต และควรสืบทอดต่อโดยโอรสคือ ธัตโมเซที่สาม แต่ยังทรงพระเยาว์เมื่อพระบิดาสวรรคต ฮัตเชปซุตในฐานะมเหสีเอกของฟาโรห์ ที่สิ้นพระชนม์ เข้ามาช่วยเป็นผู้สำเร็จราชการให้ลูกเลี้ยง แต่สุดท้ายกลับร่วมปกครองเต็มที่ ในฐานะฟาโรห์ บางทีธัตโมเซที่สามอาจกริ้วเรื่องนี้ อาจเป็นพระองค์ก็ได้ที่ลบภาพออก หรืออาจเป็นได้ว่ามีคนอื่นต้องการทำให้ ฮัตเชปซุตเสียเกียรติ เพราะพระนางเป็นฟาโรห์ที่แย่ แต่หลักฐานบ่งบอกว่าทรงเก่งทีเดียว พระนางทำหน้าที่ได้อย่างมีความสามารถ เป็นนักก่อสร้างชั้นเยี่ยม วิหารสุสานเจเซอร์-เจเซรูของพระองค์ เป็นสุดยอดสถาปัตยกรรมของยุค ทุกวันนี้คนยังชื่นชมอยู่ ทรงบำรุงเศรษฐกิจของอียิปต์ โดยค้าขายประสบความสำเร็จมาก กับดินแดนพันต์ที่อยู่ไกลโพ้น ทรงมีสายสัมพันธ์แน่นแฟ้นด้านศาสนา ทรงอ้างว่าเป็นธิดาของอามุน เทพประจำแคว้น พระนางเป็นทหารที่เก่งกาจ ปราบชาวนูเบียได้ ทรงอ้างว่าออกรบเคียงบ่าเคียงไหล่ทหาร แต่เราต้องระวังสักนิดเมื่อประเมิน ความสำเร็จ ด้านการงานของฮัตเชปซุต เพราะทรงเขียนหลักฐานส่วนใหญ่เอง ทรงเล่าเรื่องตัวเองเป็นภาพและเขียนเล่า บนผนังวิหารสุสานของพระองค์ และโบสถ์แดงที่ทรงสร้างให้อามุน ใครหนอก่อเหตุทำลายความทรงจำเรื่อง ฮัตเชปซุต คนที่น่าสงสัยที่สุดคือลูกเลี้ยงผู้เป็นหลาน และผู้ร่วมปกครอง ธัตโมเซที่สาม เขาทำเพราะโกรธที่นางแย่งบัลลังก์เหรอ ไม่น่าจะใช่เพราะการทำลาย เกิดหลังฮัตเชปซุตสิ้นพระชนม์แล้ว 20 ปี นั่นนานเกินกว่าจะผูกพยาบาท แล้วลงมือเพราะเดือดดาล ธัตโมเซที่สามอาจทำเพื่อให้รัชกาล ของพระองค์ดูแข็งแกร่ง แต่เป็นไปได้มากว่าพระองค์หรือคนอื่น ลบภาพออก เพื่อคนจะได้ลืมว่ามีสตรี เคยนั่งบัลลังก์อียิปต์ เพศฟาโรห์ที่ต่างจากปกติเป็นภัยต่อมะอาต และต้องลบให้เลือนหายไปจากประวัติศาสตร์ โชคดีที่การเซ็นเซอร์สมัยโบราณ ทำได้ไม่หมดจด จึงยังมีหลักฐานหลงเหลือมากพอให้เรา ได้ปะติดปะต่อว่าเกิดอะไรขึ้น และเล่าเรื่องของสตรีที่มีอำนาจผู้นี้ได้

 

เนื้อหาด้านบน นำมาจากคำบรรยายของคลิป Youtube นะครับ ถ้าชอบก็อย่าลืมกดตามด้วยครับผม