การสอนภาษาไทยให้ชาวต่างชาติ



สำหรับครู ความสำเร็จ มาได้หลายรูปแบบ สำหรับเราที่สอนภาษาไทย

เราก็หวังว่าจะเห็นนักเรียนใช้ภาษาไทยได้ เราไม่หลังว่านักเรียนจะได้รับโล่รางวัล ใช้ภาษาไทยดีเด่น

ซึ่งเราอาจคาดหวังเล็กๆ เพียงแต่ไม่ได้คาดหวังมาก ความคาดหวังของเราคือ

นักเรียนสามารถเอาภาษาไทยไปใช้ อย่างตรงจุดประสงค์ และประสบความสำเร็จในสิ่งที่เขาได้ตั้งความหวังเอาไว้

เช่น ในการอยู่อาศัยในประเทศไทย การทำธุรกิจ การเรียนการวิจัย คิดว่าถ้าเขาสามารถนำไปใช้ได้และตอบโจทย์ของเขา

สำหรับครูถือว่าเป็นความสำเร็จ ไม่ได้หมายความว่าจะคาดว่านักเรียนจะพูดเก่ง นักเรียนที่พูดไม่เก่งบางคน สำหรับครูก็ถือเป็นความสำเร็จ

ความสำเร็จของเขาคือ อาจจะพูดกับคนไม่ได้ทุกกลุ่ม เช่น คุยกับมอเตอร์ไซค์แล้วไม่รู้เรื่อง

แต่ว่า งานของเขาคืออะไร งานของเขาคือทำความเข้าใจกับเอกสาร ที่จะต้องแปลให้บริษัทเข้าใจข้อมูลต่างๆ ที่เกี่ยวกับประเทศไทย เขาสามารถทำได้ก็ถือว่าเป็นความสำเร็จ

แต่ว่า เราไม่ได้หมายความว่าเราจะไม่พัฒนานักเรียน เรามีความต้องการที่จะพัฒนานักเรียนทุกคนไปให้สูงที่สุด แต่นักเรียนทุกคนมีข้อจำกัดไม่เท่ากัน ในเรื่องของเวลา ความสามารถ อะไรหลายๆอย่าง

เราก็มองว่าความสำเร็จเกิดขึ้นได้ทุกรูปแบบ บางครั้งนักเรียนมาเรียนกับเรา ไม่ได้ต้องการแค่ภาษา ต้องการรูปเกร็ดชีวิต คำแนะนำ เทคนิคการใช้ชีวิตในประเทศไทย การต้องจัดการกับคนไทย การทำงานร่วมกับคนไทย

เราสามารถที่จะสอนภาษาและให้ความรู้ด้านวัฒนธรรม ด้านการใช้ชีวิต ได้เรียนรู้

เช่น เมื่อก่อนนักเรียนชาติหนึ่งโกรธคนไทยมาก เรื่องมาสายบ่อยๆ ยังไงก็จะชอบมาสาย

บอกว่าให้ตรงเวลาวนะอันนี้มาสายไม่ได้ก็ยังมาสาย เขาโกรธหลังจากคุยกัน บางทีปัญหามันไม่ได้อยู่ที่ภาษา ปัญหาคือวัฒนธรรมเราอาจจะแก้ยาก

เพราะคนไทยเราไม่ได้รู้สึกเข้มงวดมากหรือเคร่งครัดมากเรื่องของตรงเวลา เราบอกเขาว่าวิธีแก้มีหลายอย่าง เช่น แทนที่จะดุหรือตำหนิคนไทย เราลองเปลี่ยน คือบอกเวลาให้เร็วขึ้นครึ่งชั่วโมง

เช่น ถ้าจะให้เขามา 8 โมง ก็บอกให้มา 7 โมงครึ่ง และเขาก็จะมาสาย เขาก็จะมา 8 โมงพอดี เขาก็พบว่านี่คือความสำเร็จในการสื่อสารกับคนไทย

โดยที่ไม่ทำให้เกิดความขุ่นข้องใจกันในทั้ง 2 ฝ่าย เรียกว่าเป็นกรณีที่สามารถทำให้ บัวไม่ให้ช้ํา น้ําไม่ให้ขุ่น ได้ อันนี้ถือว่าเป็นความสำเร็จการเรียนภาษาไทยและนำไปใช้ในบริบทสังคมจริงๆ

มีนักเรียนคนหนึ่ง เป็นผู้หญิงเป็นคนเอเชี่ย เดินทางตามสามีมาประเทศไทยจะต้องอยู่ที่ประเทศไทย เพื่อจะเป็นแม่บ้าน และต้องช่วยธุรกิจของสามีคนไทย ช่วงแรกไม่มีอะไรเลย ไม่มีงานทำ

เขาก็มาเรียนภาษาไทยวันละ 6 ชั่วโมง ติดกันเป็นเวลา 6 เดือน ภายใน 6 เดือนเขา สามารถเริ่มต้นจากศูนย์ จนกระทั่ง พูด ฟังข่าว อ่านหนังสือพิมพ์ได้

เขาสามารถไปถึงจุดที่สามารถอ่านหนังสือพิมพ์ คุย ฟังได้ ไม่ต้องถามซ้ำ ถือว่าเป็นความสำเร็จ

แต่ความสำเร็จแบบนี้ไม่ได้เกิดขึ้นบ่อยๆ ไม่ได้เกิดขึ้นแบบนี้ทุกคน

เพราะว่าเรามีโจทย์ที่ไม่เหมือนกัน

เพราะฉะนั้นสำหรับคนเป็นครู ความสำเร็จคือ หนึ่งนักเรียนใช้ภาษาไทยได้ในระดับที่ เป็นความสามารถที่เขาไปถึง และสามารถพัฒนาตัวเองจากจุดที่ยังไม่ดีถึงจุดดีขึ้นๆ

ไม่ว่าจะเป็น ฟัง พูด อ่าน เขียน หรือการทำอะไรก็ตามเกี่ยวกับภาษาไทย สิ่งที่ครูคาดหวังคือ

เขาสามารถเอาภาษาไทยไปใช้กับคนไทย แล้วการสื่อสารประสบความสำเร็จ นักเรียนของเราเป็นที่ชื่นชมของคนไทยที่พบเจอ และสามารถแก้ไขปัญหาความขัดแย้ง ระหว่างชาวต่างชาติกับคนไทย

ถือว่าเป็นความสำเร็จและเราเป็นส่วนผลักดัน ให้เกิดความคุ้นเคยกับคนไทยที่พบว่ามีชาวต่างชาติ พูดภาษาอื่นที่ไม่ใช่ภาษาอังกฤษกับคนไทย นั้นคือภาษาของเราเอง

ซึ่งเราควรยอมรับว่าเป็นความสำเร็จไม่ใช่ของครูคนเดียว เป็นความสำเร็จของประเทศที่จะทำให้มีคนสนใจมาเรียนภาษาของเรา โดยที่เราไม่ต้องเรียนภาษาเขาฝ่ายเดียว

และเขามีความพยายามอดทนและความตั้งใจจริงที่จะสื่อสารด้วยภาษาเรา ตรงนี้เป็นความสำเร็จไม่ใช่แค่ครู แต่เป็นความสำเร็จของสังคมทั้งหมด

เครดิต วีดีโอและเนื้อหาจากช่อง SiamReview 168