การขยายพันธุ์กล้วยไม้แบบอาศัยเพศ



 

สำหรับคนที่รักกล้วยไม้นะคะ ในบทความนี้จะขอแนะนำการขยายพันธุ์กล้วยไม้แบบอาศัยเพศ นะคะ โดยจะมีทั้งวิธีการขยายพันธุ์ และการเลือกช่วงเวลาว่า ช่วงเวลาไหนที่เหมาะสมที่สุด ไปจนถึงการแขวนป้ายกำกับว่ากล้วยไม้ต้นไหนที่ผสมพันธุ์เสร็จแล้ว ซึ่งเนื้อด้านล่างนี้ก็เป็นคำบรรยายที่อยู่ในคลิปวีดีโอนี้นะคะ ถ้าไม่อ่านเนื้อหาก็ดูคลิปวีดีโอเพียงอย่างเดียวก็ได้ค่ะ ดูแล้วก็อย่าลืมกดติดตามวีดีโอเป็นกำลังใจให้เจ้าของคลิปด้วยนะคะ

การขยายพันธุ์พืชโดยทั่วไปแล้วจะมีวิธีการผสมพันธุ์พืชอยู่ 2 รูปแบบด้วยกันนะคะ คือการขยายพันธุ์พืชแบบอาศัยเพศ และการขยายพันธุ์พืชแบบไม่อาศัยเพศ รวมไปถึงการขยายพันธุ์โดยใช้วิธีการขยายพันธุ์แบบปลอดเชื้อ หรือที่เรียกกันว่า tissue culture ได้ด้วย ซึ่งเราจะพูดถึงวิธีการขยายพันธุ์กล้วยไม้วิธีการต่างๆ ดังต่อไปนี้นะคะ

การขยายพันธุ์กล้วยไม้แบบอาศัยเพศ คือการขยายพันธุ์กล้วยไม้ที่ได้จากการผสมพันธุ์นะคะ หลักการก็คือเราเอาเกสรเพศผู้ไปใส่ในบนยอดเกสรเพศเมีย การขยายพันธุ์กล้วยไม้แบบอาศัยเพศนั้น โดยปกติจะทำได้ 2 รูปแบบด้วยกัน คือการขยายพันธุ์โดยการผสมตัวเองหรือการขยายพันธุ์โดยการผสมข้าม เป็นผสมข้ามต้น ข้ามชนิด ข้ามสกุล สำหรับกล้วยไม้สามารถทำได้หมดเลยนะคะ การผสมพันธุ์กล้วยไม้นะคะ โดยทั่วไปแล้วเราจะทำประมาณช่วงเช้านะคะ ช่วง 8 โมงถึง 9 โมงเช้า เนื่องจากเป็นช่วงที่อากาศไม่ร้อนมากจนเกินไป ทำให้เกสรเพศผู้และเพศเมียแห้งได้นะคะ ถ้าอากาศร้อน โดยทั่วไปนะคะ อุปกรณ์ที่ใช้ในการผสมพันธุ์กล้วยไม้ เราจะนิยมใช้ไม้จิ้มฟันที่สะอาดนะคะ และเราก็มีการเตรียมป้าย ดินสอ และมีดสะอาดด้วย

สำหรับวันนี้จะเป็นการสาธิตให้ดูวิธีการขยายพันธุ์แบบอาศัยเพศ เริ่มต้นจากการคัดเลือกดอกที่มีลักษณะเหมาะสม ดอกที่มีลักษณะสวยงามเหมาะสมที่จะใช้เป็นต้นแม่พันธุ์หรือพ่อพันธุ์นะคะ เริ่มแรกก็จะเริ่มจากการเด็ดส่วนของปากทิ้งไปก่อนนะคะ เพราะว่าจะทำให้กล้วยไม้นั้นสามารถทำงานได้ง่ายมากขึ้น หลังจากนั้นเราก็จะทำการเปิดส่วนที่เรียกว่าเกสรเพศผู้นะคะ อันนี้ก็จะเห็นเกสรเพศผู้อยู่ด้านใน อันนี้คือเกสรเพศผู้นะคะ เราก็จะจับเอาเกสรเพศผู้ใส่เข้าไปบนยอดเกสรเพศเมียซึ่งอยู่บริเวณด้านล่างนะคะ

เมื่อผสมเสร็จแล้วนะคะ วิธีการหนึ่งที่แนะนำคือเราควรจะแขวนป้ายนะคะ เพื่อจะบอกว่ากล้วยไม้ดอกนี้ได้รับการผสมพันธุ์แล้ว การเขียนป้ายก็จะมาความสำคัญนะคะ อันนี้การเขียนเครื่องหมายกากบาทวงกลมล้อมรอบ ก็หมายถึงว่าดอกนี้ทำการผสมตัวเอง ถ้าเป็นการผสมข้ามต้นหรือข้ามชนิด เราจะเขียนชื่อแม่พันธุ์ไว้ด้านหน้า เขียนครื่องหมายกากบาท และก็เขียนชื่อพ่อพันธุ์ตามไว้ข้างหลัง พร้อมกับบันทึกวันที่ที่เราทำการผสมพันธุ์ไว้ด้วย หลังจากนั้นก็จะคล้องป้ายที่เขียนไว้เรียบร้อยแล้วไว้ที่ก้านดอกย่อย ก็จะเป็นการเสร็จวิธีการผสมพันธุ์เพื่อจะทำการขยายพันธุ์โดยแบบอาศัยเพศ

หลังจากการทำผสมพันธุ์แล้วประมาณ หนึ่งสัปดาห์ ก็จะเป็นว่าบริเวณก้านดอกย่อยก็จะพองออกนะคะ ก็เป็นส่วนของรังไข่ที่มีการขยายขนาดเพิ่มมากขึ้นนะคะ การจะเก็บเกียวฝักนั้น ได้เมื่อใดนะคะ จะต้องดูจากอายุของฝักและชนิดของกล้วยไม้ที่เราทำการผสมพันธุ์ด้วย บางชนิดสามารถเก็บฝักได้เมื่ออายุประมาณ 28-35 วัน บางชนิดอาจจะใช้เวลาถึงประมาณ 18 เดือนนะคะ ทั้งนี้จะขึ้นอยู่กับชนิดของกล้วยไม้นะคะ เมื่อฝักแก่เราก็จะนำฝักนั้นไปเพาะในสภาพปลอดเชื้อ ซึ่งในส่วนของการเพาะเมล็ดในสภาพปลอดเชื้อ ดิฉันจะกล่าวถึงในบทต่อไปค่ะ การขยายพันธุ์กล้วยไม้โดยใช้วิธีการผสมพันธุ์ หรือการขยายพันธุโดยอาศัยเพศนั้นเป็นการขยายพันธู์เพื่อให้ได้ต้นจำนวนมากในระยะเวลาอันรวดเร็วนะคะ

เมื่อเปรียบเทียบกับการขยายพันธุ์โดยวิธีการอื่น วิธีการนี้จะทำให้เราได้ต้นที่มีควาหลากหลาย เหมาะสมเป็นอย่างยิ่งสำหรับการคัดพันธุ์หาต้นพันธุ์ใหม่ๆนะคะ สำหรับการขยายพันธุ์กล้วยไม้ในลักษณะแบบไม่อาศัยเพศนั้น จะได้มีการกล่าวถึงในบทต่อๆไปนะคะ สำหรับวันนี้เป็นการเรียนรู้การขยายพันธุ์แบบอาศัยเพศ

หวังว่าท่านผู้เรียนคงได้ทักษะความรู้ที่จะสามารถนำไปการปฏิบัติจริงได้ สำหรับวันนี้ สวัสดีค่ะ